Bir Kez Daha Yengeç Dönencesi

Dönence.

Bu defa sevdim kitabı. Paris’te işsiz güçsüz sürten ve aç kalmamak için akşamları dostlarının evine kendini davet ettiren H. M. yaşlı arkadaşının karısıyla masa altından oynaşırken, bir konserde içi geçerken, arkadaşı işemesi gereken yerlere sıçarken zannediyorum açlıkla hepten kamçılanan bir hayal gücüyle kendisine ve insanlığa dair ilginç tespitler yapıyor, sanki biraz da abartıyor. Tahta kuruları ve tarihi geçmiş süt bence sayfalarca lafı edilecek bir şey değil.

Lakin bazı insanlar, benimle birebir aynı deneyimi yaşayıp öyle bir anlatıyor ki kendimi sorguluyorum. Özellikle Yengeç Dönencesi gibi bir şey söz konusu olduğunda -her ne kadar o dönemin Paris’ini bilmesem de- kendimi sorgulamak zorundayım çünkü H. M. sorgulanamaz. Adam sanat eseri yazmış, herkes öyle diyor. Kırmızı Pelerinli Kent’i okurken de böyle hissetmiştim. Brezilya’da yaşayan çok az yabancı Rio’yu Aslı Erdoğan gibi deneyimlemiştir herhalde. Belki A. E. de tam olarak anlattığı gibi deneyimlemedi. Yazarın abartısı nerede devreye giriyor? Yaşarken mi, yazarken mi? İlk taslakta mı? Üçüncü ya da beşinci düzeltmede mi? Bunu merak ediyorum.

Belki de mesele algılarla ilgili. Bazı insanların algıları fazla açık. Yoğun ve hissederek yaşıyorlar. H. M herhalde öyle biriymiş.

Aklıma takılan bir diğer mevzu böyle yazan tiplerin (bana biraz Jean Genet’yi hatırlattı) bunları ne ara nasıl yazdığı. Yani tam konserdeyken notlar alıp eve gidip temize mi çekmiş, yoksa eve gelip (Ertesi gün? Birkaç hafta sonra? Paris’ten döndükten sonra?) belleğinde kalan tortuları mı aktarmış. Nabokov küçük küçük notlar alıyormuş, H. M’nin anlattıklarının içeriğine bakınca bu pek mümkün değil gibi. Adam rahat yüzü görmemiş. Bununla birlikte Mehmet Güreli kitaptaki Paris’in büyüleyici ve baştan çıkarıcı filan olduğundan söz ediyor ki aklım almıyor. Benim okuduğum bayağı, sefil, rezil bir Paris. İnsan uzaktayken bile kaçmak ister.

Kitaptaki karakterler H.M’nin çağdaşı yazar ve şairler midir diye merak edip internette aradım, açık açık şu şudur, bu budur gibi bir şey yok. Mona galiba gerçekten karısıymış ama isim farklı. Kendi adı farklı mı? Kendisine Henry diyen yok, bir yerde adı söylenmişse de dikkatimden kaçmış olabilir -kitabın tamamı dikkatten kaçabilecek denli kırılgan bir üslupla yazılmış, galiba bu yüzden ilk başta okuyamadım- Hintli biri Andree demeye çalışıyor, bir de yakın arkadaşı var ikisi birbirlerine Joe (John muydu yoksa) diye hitap ediyor.

Neyse. Bugün battaniyeyi üzerime çekip sadece okudum. Sanırım her gün her şeyi az biraz yapmak değil de bir günü tek bir şeye ayırmak fıtratıma daha uygun. İnsanlar protestan ahlakı boku ve onun giderek modernleşen versiyonlarının -ve kaçınılmaz olarak antilerinin- etkisine o kadar girdi ki kendini çözemiyor. Haftayı eylemlere bölmek ve her gün tek bir şeyle uğraşmak bazı insanlar için süper olabilir.

Ukrayna’yı seksi bir adam yönetiyor

Seksi Zelenski

Savaş tabii tatsız şey. Ama ezilen tarafla kimlik üzerinden bağ kuramayınca en trajik görünen savaş bile zincirleme otobüs kazası gibi bir şeye dönüşüyor. Bununla birlikte Zelenski hoşuma gidiyor. Rusya bu insanı indirirse üzüleceğim. Çok tatlı suratı var.

Bir yayında -hangi yayındı unuttum şimdi- Rusya ile Ukrayna’nın savaşını Türkiye’nin Azerbaycan’la savaşına benzetti biri. Kimdi onu da hatırlamıyorum. “Çok süper bir örnek olmayabilir ama…” diye geveledi fakat yine de bir örnektir. Bunu aklım almıyor. İnsan kendi gibi gördüğü bir milletin üzerine nasıl bombalar yağdırır. Gerçi asker sorgulamaz, Putin’in zaten şeyinde değildir, Rusya halkı desen zaten onlar istemiyormuş galiba savaşmayı. Gelgelelim bir şekilde bir şeyler oluyor.

Anyways.

Jean Genet bir kitabında ya da röportajında 2. Dünya Savaşı’nda kendi ülkesinin genç ve güzel vücutlu adamlar tarafından kana boyanmasını izlerken duyduğu hazdan -nereyi tırnak içine alacağımı bilemedim ama rahmetli kesinlikle buna benzer bişeyler söyledi- söz ediyordu. Yüzeyselliğimin onun zarafetine yaklaşabilmesini çok isterdim. Felaketlerin ortasında olana yakışabilir böylesi, Jean Genet böyle lafları Filistin için söylemezdi, ki söylemedi de. Felaketi kilometrelerce uzaktan gördüğüm an sıvıştığıma göre asla zarif olamayacağım, kahretsin! demişken bir başka Slav güzeli:

Öldü bu.

2014’te “Böylelerine bir şey olmuyor işte” diyerek izlediğim şakalara komikliklere meze olan videosundan birkaç yıl sonra öldü. Belki ağzında sigarasıyla filan. Oluyor yani. Herkese her şey olabiliyor.

Bu güzel herifler savaşsız bir dünyada playboy filan olabilirdi. Şimdi Orta Sayfa’nın tekrarını dinliyorum, Nevşin bir kez daha “nükleer ikinci kez kullanılamaz” diyor. Sahiden olabilir mi. Rusya Ukrayna’ya saldırdığında, kalan eşyalarımı almaya gittiğim Lille’deydim, uyandım ve Aliki’ye saati sordum. Aliki saati söyledikten sonra (İtalyan bir Aliki’ydi) “Ruuusssia attaaack Ukraaaine.” dedi. “Veeery bad. That’s veeery bad.” Evet, dedim, sahiden öyle. Bir sabah böyle saati sorduğum başka biri “Rusya Kiev’e atom bombası attı” deyiverebilir. O dünyaya da alışırız. Gerçi Nevşin öyle bir şey olursa dünyanın yok olacağını söyledi. Bilmiyorum. Kalabilir de. Yarısı yanmış filan.

Kadınlar ve Adamlar

Bugün zihnimdeki çirkin tilkiler yine pis pis tartıştı. Piç tilki kadınlık halleriyle dalga geçti, “Muayyen gününüzde seks yapamazsınız, anal seks yapmak isteseniz aç kalmanız gerekir, ileri derece oral seks desen onda da öyle, oysa biz öyle miyiz, haldır huldur her türlü ve her durumda girişiyoruz ha ha ha ho ho ho”. Orospu tilki dedi ki, “Senin bu dediğin sosyolojik bişey y..ram. Eğer bu mevzular erkeklerde olsaydı kusarak ve sıçarak yine öteki cinsi rezil etmekten hoşnut olurdu.” “Yeah, it is about building your own zone” diyerek onu destekledi dilini çok anlayamadığım zeki tilki. Zannederim erkekliğin bir mücadeleyle kazanılmış olduğunu anlatmak istiyordu. Kadın da erkek de olsam vücut ifrazatlarımı partnerime karşı silah olarak kullanmayacağımı söyleyerek sıyırdım kendimi onlardan. Aralarında pis pis tartışmaya devam etsinler. Benim meselem değil.

ŞŞ

İş İşleri, Doların Önlenemez Yükselişi, Random Gülmek, Haruki Murakami’nin İzinde

Yine bir iş işini batırdım. İnsanlarla geçinemiyorum. Bununla birlikte gün boyunca şarkı mırıldanıp seke seke yürüdüm. 4 yıl önce kovulduğumda da böyle sevinmiştim. Terapistim bunu kendine zarar verme gibi bir şey olarak açıklamıştı. Hiç aklıma yatmamıştı. İnsanları hayal kırıklığına uğratmakta hafifletici bir şey var. Özellikle de sizden beklentileri yersizse.

Sakin kalmak ne kadar zor. Aliki, beni 4 yıl önce kovan patronunun kendisine yazmış olduğu 2 sayfalık maili ve o maile vermiş olduğu cevabı okutmuştu bana. “Laf kalabalığı :)” gibi bir cevap vermişti. 2 sayfadaki tek bir cümleye bile kitlenmemiş, sadece “laf kalabalığı” yazıp adamı yazdığı uzun uzun satırlarla baş başa bırakmış. Bence beni kovan patronum bunu bir sorgulamıştır. Hatta belki artık hiç kimseye uzun mail atmama kararı almıştır ama bildiğim bir şey varsa bunu yapan insanın pek değişmediği. (Uzun mail atmak yasaklanmalı) Neyse işte beni kovan patronuma o cevabı veren Aliki’nin rahatlığına ulaşmak istiyorum, ama belki de cevabı yazarken onun da eli ayağı titriyordu. Belki kestane balının diyarı Zonguldak’tan seslenen adamın bile içinde fırtınalar kopuyordu. Ne bileyim. Cool görünmek isterdim biraz, Allahım beni biraz olsun cool yap, çok az.

Dolar.

Doların yükselişi ne tuhaf. Nasıl da önlenemez. İnsana “hiçbir şey için geç değil!”i hatırlatıyor. Mesela ben azdan çoktan arttırıp dolar aldığımda, “hmm, bekleseydin” diyenler olmuştu. Şimdi onlar “keşke” diyor, ben de geç olmadığını hatırlatıyorum. İnsan ciddi dolar alsa, şu batışta bir teselli bulabilir ama, onu anladım. Kredi çekip dolar alanlar vardır kesin, belki onlar daha da boka döndürüyordur bu vaziyeti. Kötü. İktisat 101’de gördüğümüz o 1’li 0’lı oyun anlamını kaybediyor giderek. Hepimiz kazanalım diye bir şey yok. Birileri çok önde başlamış. Birilerinin çok güzel dolarları var.

Eğer g.tümü toparlayabilirsem biraz olsun, hayallerime terapi ve masajın yanında her ay bir miktar parayla borsaya girmeyi de ekledim. 1 senenin sonunda hala her ay para koymam gerekirse bırakırım zaten bana göre değil demektir. Hımm. Çok güzel reklamlar vardı eskiden. İç sesleri kendilerine “AL AL AL – SAT SAT SAT” diyen güzel gömlekli hoş bilekli seksi saatli baylar… Kadın değil adamdı bunlar hep evet, cinsiyetçi minsiyetçi ama seksiydiler işte. Seksi olmak için tasarlanmamışlardı belki ama hetero kadınların hoşuna gidiyordur bence parayla oynayan erkekler. Geylerin de belki gidiyordur. GEYLER ADINA KONUŞMA GZEKALI. ok. O reklamlar seksiydi Allahım o reklamları da geri getir. Zengin ve seksi adamlar alıp satıp batırsın.

Cin Fikir

Bana sanki random gülen insanlar rahat, kalender ve eğlenceli tipler, normal gülenler kafa açıcıymış gibi gelir. Random gülen kasıntı insanlar da tanıdım ama tüm uyuzluklarına rağmen random güldükleri anlarda sevdim onları. Kendim bunu yapamıyorum f klavye kullandığım için. Şöyle oluyor: lamkiemlakuiemakieaki. Bazen özenip zor bela random gülmeye çalışıyorum ama zorlama oluyor. İşte geçtiğimiz günlerde ben şunu düşündüm: Güleceğim zaman klavyeyi q’ya çevireceğim dfkjslşdfkdsfskfjadkjf.

Haruki Murakami’nin bir kitabını daha okudum

Yaban Koyunu’nun İzinde’yi okudum. Şimdiye kadar okuduklarımdan yola çıkarak diyorum ki bu adamın yarattığı gizemli/kötü (iyi ve kötünün ötesindeler aslında) karakterler çok zarif. Keşke fanatik AKP’liler öyle tipler olsa. Bir Murakami kitabının karanlık tarafına düşmek bile sanki o kadar kötü olmazdı. Aslında kitabı yeni bitirdiğim sırada bir şeyler yazmaya niyetlenmiştim. Tekrarlayan temalardan, dünyanın biçim değiştirdiği, tanıdık olmayan bir kisveye büründüğü anları tarif edişinden filan bahsedecektim. O tarifleri çok iyi, sanki gerçekten gizli geçitlerden, karanlıkların, ormanların içinden geçmiş. Bununla birlikte Murakami çıkıp “Ne anlattığımı ben de bilmiyorum” dese inanırım.

Çocukken ben şunu çok severdim ya.

ŞŞ

Savruluyor her şey

Masaşüses’te bir şeyler oluyor

Alzheimer konulu iki film izlemiştim. İkinciyi geçen haftalarda sinemada izledim: The Father. Diğeri Still Alice’ti. Tesadüfen çok yakın bir tarihte izlemiştim onu da. Davşanlı çay fincanlı Alice’i hiç öyle hayal etmezdim. İyi filmdi bence. İki filmde de bunayan karakterlerin yitirdiklerine yakındığı (emek verdiğim her şey ellerimden kayıp gidiyor/yapraklarım dökülüyor) anlar vardı. Bu boktanlık aslında hayata içkin. Küçüklü büyüklü bilinçli yitirişler var. Bu yılın başında çektiğim bir videoda herkes hayatta ve komşum evden gitmemiş. (Komşum boşandı, taşındı ve sırra kadem bastı sevgili blog, beni oturduğum eve bağlayan üç beş şeyden biriydi, üzülüyorum) Hayat böyle piç. Hem elinden alıyor, hem de it gibi aldığı şeyi hatırlatıyor. Alternatifi tuvaletin yerini de unutturup seni rezil etmek.

Filmdeki yarı bilinçli yakınmalar canımı sıkmıştı. Tanışıp kaybettiklerimi, çok sevip kaybettiklerimi, biriktirip kaybettiklerimi filan düşünüp dedim ki, bunlar aslında kazanımdı da bir zaman, yani tam kayıp sayılmaz, break-even. Bir şeyi ölümüyle eşitlemek hayata haksızlık. Hayır, asıl haksızlık termodinamiğin kaçıncı olduğunu unuttuğum sikko yasası. Ve şimdinin ele avuca gelmezliği. Türkiyeli erkek şairler “şimdi”yi kadına benzetip sövmüş müdür acaba? Kesin yapmışlardır. O mısralar şimdi imdadıma yetişmeli.

Son bir ay içinde önem sırası giderek azalan üç şeyi peş peşe yitirdim. (Aslında ikinciyi muhtemelen yıllar önce yitirmişim, şimdi haberim oldu. Aleequi, Lille’den dönerken yanımda götüremeyip sonradan almak üzere kendisine emanet ettiğim 5 koliyi -kimseye yıllarca 5 koli emanet etmeyeceksin, babanın oğluna bile- kaybetmiş. (Taşınırken atmış). İçinde günlüklerimin, mektuplarımın, hediyelerin, çizimlerimin, yüzlerce kitabın ve buradaki Aliki’nin canımı pek acıtan sözleriyle “unutup gittiğim ama görünce kim bilir görünce nasıl sevineceğim” şeylerin olduğu 5 koli dolusu hatıra, çöpe atıldı ve yakıldı. -Ölüler de gömülüyor. -1 nesil öncesini tanımıyoruz. -Evren bir gün yok olacak. -İnsan aldığı kadar deliriyor.

Yazarlar ve tarzları

Rüzgarın Şarkısı’nı okudum. Murakami önce İngilizce yazmış sonra Japoncaya çevirmiş ve işte bu “onun tarzı” olmuş. Ne güzel insansın sen HM. Yazar olduğunu anladığı anı, o ana kadarki hayatını, yalpalamalarını, savruluşlarını anlatıyor. Böyle şeyleri okumayı seviyorum. Sigmund Freud’un özgeçmişi gibi değil bunlar, sıradan bir hayat sürerken birden içlerindeki cevher… Filan. Ölene kadar insan buna inanıp mutlu olabilir. Bazen kendimi, batırdığım her şeyi toparlamak üzere yerime geçen becerikli biri olarak hayal ediyorum. Etkisi çok uzun sürmüyor ama o an iyi geliyor.

Dolar 1.5 lira iken ben…

Okuldan çıkmış, Sarıyer minibüsüyle Beşiktaş’a gidiyordum. Platonik aşkım 100 kiloluk biriydi ve arkamda oturuyordu. Arkadaşlarıyla konuşurken 300 doların 450 lira olduğunu söylemişti. Hem o yaşta dolardan anlamasına, hem zihinden aritmetiğinin hızına hayran olmuştum. Ne işi vardı ki dolarla acaba. Bu zat beni hiç de sevmez, alay ederdi. Acaba hala şişman mıdır. Yatakta iyi midir. -12 yaşındayken iyi olduğunu iddia ediyordu. Anyways…

ŞŞ

Çelebi’yi düşünüyorum.

Sevgili blog, bir zamandır Kulüp’teki Çelebi’yi düşünüyorum. Kulüb’ü ilk bölümden itibaren güzel bir şey izlemekte olduğumu bilerek izledim: “Pm, Aşk-ı Memnu’yu, Hatırla Sevgil’iyi, Süper Baba’yı andığın gibi özlemle anacağın bir diziye başlıyorsun ve önünde altı bölüm var, ne mutlu sana!” Böyle dedim ve bir gecede bitirdim. Fakat o geceden beridir -yaklaşık üç gündür- başka bir şey yapamaz haldeyim. Önümde tonlarca değilse de epey birikmiş iş var fakat ben koltuğa oturuyorum ve dümdüz duvara bakıp Çelebi’yi düşünüyorum. Baştan aşağı boktan bir karakter yaratıp olumlu özellik namına sadece “belli bir yaşın üzerinde makam sahibi erkek sevecenliği” eklemişler. (Gerçekten adamın başka olumlu özelliği yok) Peki bunun neresi çekici? Düşününce, böyle biriyle gerçek hayatta karşılaşmak fazlasıyla mümkün, fakat sevmek imkansız. Bu imkansızlık canımı çok sıkıyor. Çelebi’nin gerçek olmayışı değil, hayatın gerçek olması: Hayat tatsız tuzsuz ve kötü insanlar müziksiz.

Acaba Çelebi’ye ne olacak. Türk dizilerinde bir zamandır gri karakterlere yer veriliyor, ama çoğunlukla şöyle bir seyir izliyor bu: Adam/kadın kötü, rezil biri. Sonra içinde gizli saklı iyi. Derken suçluluktan ağlamalar, günah çıkarmalar. Onu s.ktim, bunu öldürdüm, Allah beni kahretsin. Güvercinleri seven, Rachel’e annesinin babasını öldürdüğünü söylemeyen, Fatma’nın hüviyetini geri veren Çelebi umarım senaristlerin elinde pür-i pak bir karaktere dönüşmez. Son ana kadar gri kalıp sonra kötüye teslim olup zayıflıkları içinde ölmeyi hatta öldürülmeyi hak ediyor.

Başkalarıyla birlikte batmak

Herkesin durumunun kötü olduğunu düşünüp kendime kızmamaya çalışıyorum. Asgari ücret sanırım geçen yıl aldığım maaşın birkaç tık üzerinde olacak. Geçen yıl ben o maaşı duyduğumda “e, iyi” demiştim. Benimle aynı işi yapan insanlar dudak bükmüştü: Enayisin, o paraya çalışılır mı vb. Fakat aklımı yitirmek üzereydim işsizlikten. Sonra işlilikten yitirdim. Benim sonum ne olacak. Ya da bir sonum olacak mı. Bir ipin ucunda sallanıyor gibiyim, ok tamam herkes böyle. Ama yani.

Aslında herkes batmıyor

Sanki eğlence sektörü bir şekilde batmıyor. Ama orada maaşlar arasında büyük uçurumlar var. Bir filmin yapımında gelirin bu kadar düzensiz dağılması, oyuncuların ışıkçıya, kameramana höt zöt edebilmesi… Aslında bütün beceriksizliklerine rağmen Cüneyt Özdemir’in rejiyi çocuk gibi azarlaması filan da… Muhtemelen “reji” bir kişi ve yaşı otuzun üzerinde. Canlı yayında, belki eşi dostu da izlerken C. Ö’nün o laflarına, “yapacağın işi s.keyim” bakışlarına maruz kalıyor. Maaşın iyi olsa da çekilmez böyle şey. Ve C. Ö. pek çoklarına göre gazetecilik yapmaz, büyük çoğunluk nezdinde mizahı da kıvıramazken canlı yayında çatur çutur para kazanıyor. Böyle şeyleri işte, galiba kıskanıyorum. Belki yirmili yaşlarımda Kuzey ülkelerinde boş beleş gezeceğime Afganistan’dan haber geçseydim bugün bu halde olmazdım. Yirmili yaşlarının insanın kaderini belirlemesi ne boktan. İstisnalar olsa da 30’undan sonra çok büyük bir şey yapamıyorsun. Üstelik hayatın güzel kısmı bitmiş oluyor. Bunlara mizahi yaklaşmak istiyorum ama olmuyor. Gidip marketten Nutella alacağım yoksa bu gece geçmeyecek.

ŞŞ

Baba Zula, Jackie Brown, BoJack Horseman, Uykusuzluk

Y.rak kafalı gençler

Baba Zula çocukluğumdan beri var. Tuhafıma gidiyor. Küçükken kuzenimin arkadaşlarından duyardım, biraz ürkerdim. Benim yaşım barlara girmeye tutmazken “gençler” babalı zulalı konserlerde içip dağıtıyordu. Alkol, seks, Baba Zula, üff, ne hayatlar, İstiklal, Kemancı, Zincir…. Gençler o zaman da uzaylı gibi geliyordu, şimdi de öyle. Halbuki bir ara genç olmuş olmam lazım. Neyse, Baba Zula hala var ve bu tuhafıma gidiyor. Geçtiğimiz günlerde Şişli’ye geldiler. Güzel güzel şarkı söyleyip gittiler. Ben yine kafamı taktığım şeyi düşündüm. İnsanın kafayı taktığı bir şey olması çok kötü. Baba Zula konserinde bile sürekli aynı boku düşünüp duruyorsun.

Neyse, Jackie Brown filmine de sanırım kuzenimin arkadaşları götürmüştü. 9 10 yaşında filandım. Ablalar kendi aralarında konuşuyordu ve ben müthiş sıkılıyordum. Sonra “sinemaya gidelim” deyiverdi içlerinden biri. Müthiş sevinmiştim. Gazetenin sinema sayfasını açtık. Afişinde topu potadan geçiren bir köpeğin olduğu filmi gözüm kesti, diğerlerinin de onu beğeneceğini umdum (nihayetinde yanınızda çocuk var değil mi aq) ama kuzenimin g.t arkadaşları Jackie Brown’u seçti. İtiraz edecek oldum, kızlardan biri “ama tatlım başka film de yok ki!” dedi, köpekli filme fiske vurup “yani buna mı gidecez şimdi uahahahaha” diye güldü. Sonuç olarak izlediğim ilk Tarantino filminden bir b.k anlamadım. Too bad, seks ve alkol için yaş sınırı var ama sinema için yok. Tarantino önyargımı 20’li yaşlarımda kırabildim, Jackie Brown’u izlemeye cesaret edebilmem içinse 20 yıldan fazlası gerekti.

Güzel filmmiş.

BoJack Horseman

İngilizcem yetmediği için büyük ölçüde kaçırıyorum ama arada bir yakaladığımda anlıyorum: Bu dizide çeviride kaybolan çok fazla güzel espri var. Hazin. İngilizcemi mükemmelleştirmek yerine Japonca öğrendiğim için bazen şüpheye düşecek oluyorum ama BoJack seviyesi için çalışılabilecek bir kitap yoktur sanırım, direkt ülkeye filan gitmek lazım. Tokyo’ya gidebilecek miyim acaba. Tokyo’da bir hayatım olacak mı. Yoksa o canım başkent de sadece mutsuz ve çaresiz hissettiğim anlarda aklıma getirip “İyi ki orası var” dediğim teselli-kentlerden biri olarak mı kalacak. Bazen bir resmin ardına düşüyorsun ve içine girince, etrafını görünce yani, ne bileyim, kadrajın dışındakiler o kadar sıkıcı ve monoton oluyor ki, ben, diyorsun, buraya ne diye geldim. Ben bunu istememiştim. Fotoğraflarda çok daha güzeldi.

Anadolu Yok

Güzel filmdi ve Tokyo’yu düşünürken aklıma geldi. Sanıyorum Bülent Üstün’ün bir karikatürüydü, ABD seyahatini anlatıyordu: “Çok ilginç meğer aslında Amerika diye biyer yokmuş”. Havaalanında şapkalı gözlüklü pardesülü adamlar onu bir odaya kapatıp kimseye Amerika’nın olmadığını söylememesi için tehdit ediyorlar, eline fotoğraflar, anahtarlıklar, New York kartpostalları filan tutuşturup gönderiyorlar: “Al, arkadaşlarına bunları göster! Bunlardan hediye et! Eğer söylersen s.çarız ağzına!”

Acaba Anadolu Yok’un yönetmeni bu karikatürü görmüş müdür, esinlenmiş midir.

Veba Geceleri’ni Okuyamıyorum

Artık günde sadece 100-150 sayfa okuyabildiği için yakınan Aliki’ye Veba Geceleri’ni haftalardır okumaya çalıştığımı ve bir türlü içinden çıkamadığımı söyledim. Kristeva bile bu kadar zorlamamıştı. 160. sayfadayım ve biraz olsun ilgimi çekmeyi başaran yegane karakter kitabın başında öldü, o zamandan beri ne olup bittiğini anlamıyorum. Var olmayan bir evrende, okurun kendini özdeşleştiremeyeceği karakterlerin hikayesini anlatarak O. P. nereye varmak istemektedir. Gerçekten anlamıyorum.

Aliki dedi ki, sıkıcı diyen 5. kişisin okuma siktir et. Ben de öyle yaptım. Ceza olarak okumadığım eski kitapları çıkarıp onlardan birine yeniden giriştim. Şimdilik iyi gidiyor. Bakalım. -Salak başlığı değiştiremiyorum. Veba Gecelerini’de ekleyecektim halbuki. Neyse.

ŞŞ

On bin saat saçmalamak

Bazı rutinlerimi kaybettim. Bunun olmaması lazımdı. İnsan arada saçma sapan da olsa bir şeyler yazmalı/okumalı/videoya çekmeli vb. Bir zamandır aklıma doğru düzgün bir şey gelmiyor. Galiba memur gibi çalışmak iyiydi, beni bir arada tutuyordu. Bunun yerine günde 100 150 sayfa kitap okuyabilseydim sanırım o da olurdu. Ama çok zor. 1 haftadır Susurluk’la ilgili bir kitabı okumaya çalışıyorum, bu sabah pes ettim ve artık herhangi bir kitabı zorla okuyarak kendime işkence etmemeye karar verdim. Hayat kısa. Veba Geceleri’ne başladım şimdi. O da işkence gibi. Galiba okuma alışkanlığım bitmiş benim. Böyle olduysa cidden çok fena. Belki resimli kitaplara falan dönebilirim. Hımm. Rutini korumak içeriğin kalitesini korumaktan daha önemli, birincil. O yüzden şimdi buraya da… öööö.

Neslican Tay videoları izliyorum

Bu kadın gerçekten benim asla ulaşamayacağım bir kafaya ulaşabilmiş, sahiden çok etkileyici. “Bana uzaktan bakıp mesela zavallı kız bacağı yok diyorlar, halbuki ben o sırada içtiğim sıcak çikolatanın ne kadar güzel olduğunu düşünüyorum”. Bir felaket insanı bulduğunda, onu takıntıya dönüştürmemek insanın elinde. O felaketin büyüklüğüyle değil kişiliğiyle alakalı bunu yapıp yapmaması. Ve kendine acıma hali sahiden bok.

Neslican Tay mutlu bir ailede büyüdüğünden bahsetmiş. Bence güçlü durabilmesinde bunun büyük payı vardı. İnsan ebeveyninin sesini, özellikle kriz anlarındaki tutumunu fena içselleştiriyor. Eğer ebeveyn ya da yalnızca biri bu anlarda panik, korku ve acımaya gark oluyorsa o çocuk başına gelen belalarla kolay başa çıkamıyor. Kendine acımanın temelinde sanıyorum bu var: Ebeveyni üzmek. Bu bana ne zaman oldu acaba. Düşünüp duruyorum ama bulamıyorum. Yalnız şunu hatırlıyorum, 8 9 yaşındayken ayağımda iğneyle birkaç gün geçirmiştim. Topallıyordum ve topalladığımın farkında değildim. Şimdi kaşımın bir teli dökülse altında yatan sebebi bulana kadar tırnaklarımı yerim. Acep ne zaman kendimi böyle manyakça dinlemeye başladım.

Bir de Ed Kemper’ı düşünüyorum. Keşke annesinin ne kadar bok bir insan olduğu gerçeğine annesini ikna etmeye çalışmak yerine kendisi bunu kabul etseydi.

Ebeveyn asla pişman olmaz, hatasını kabul etmez. Ama bunun olması için insanlar hayatlarını harcıyor. Sorunu çözmek yerine sorunla didişmek bırr. Kemoterapide sürekli bölünen hücreler hedef alınıyormuş. Yani Neslican Tay basitçe böyle anlatmış. Hızlı bölünen güzel hücreler de bu süreçte yok olduğu için önce saçlar gidiyormuş. (Saç hücreleri hızlı bölünüyormuş) Bu biraz şey gibi de, dip sesi atayım derken orijinal sesin kalitesini bozmak. İşte ebeveynlerle mücadele etmek için de böyle radikal bir girişim olabilir belki, ama beraberinde güzel şeyler de gidebilir. Acaba diyorum, terapistler bu yüzden mi haldır huldur girişmiyor. Hastayı komple yok etmekten mi korkuyorlar. Bir terapistim olsaydı keşke.

Gün içinde düşündüğüm saçma şeyler ve tırt gözlemler

Evvelsi gün eve dönerken mahallemizdeki barın (bar mı kıyafet dükkanı mı belli tam bilmiyorum ikisinin arası bir şey, Tschibo’nun içkiili olup zincir olmayanı) önünde bir adamın (sanırım orada çalışıyordu) kaldırımdaki yaprağı ayağının ucuyla, ciddiyetle caddeye itelediğini gördüm: Mülkünü koruyordu. Tavrı bana eski çalıştığım yerin mutfak kısmında çalışan abinin yabancı objelere duyduğu tedirginlik ve öfkeyi hatırlattı. “Kim getirdi bu kaşığı buraya!!” Demek ki o da mülkünü koruyordu. Bence Nabokov böyle şeyleri küçük notlarına yazıverirdi. Bir yerde de kullanırdı. Nostaljide olan şeyin şimdiki zamanda da olması gerekiyor. Bunu yapabilen insanlar yazar olabilir. Eski şeyler çok sevimli ve dolu dolu görünüyor ama olağanüstü şeyler gözümün önünden geçip gidiyor. Biriktikleri yere giderken de ışıklar saça saça görünseler keşke.

Japonca öğreniyorum ama bir b.ka yaramıyor

4 ay oldu ama hala animelerden bir b.k anlamıyorum. Death Note’u yüzlerce kez izlediğim için orada bir şeyleri seçebiliyorum. Ama başka hiçbir animede tanıdık sözcük gelmiyor. Yüz kelimeden biri, belki. Buna canım sıkılıyor biraz. Aradan bir yıl geçtiğini, geriye bakıp, vay arkadaş, ben para verip kursa gitmiştim, baya kelime kartlarım vardı çalışıyordum filan dediğimi hayal ettim. Umarım böyle olmaz.

10 bin saat kuralı

Kural mı kuram mı. Kural diye geçiyor. Şimdi düşün ki uzmanlaşıyorsun ve on bin saat sonra o şey tedavülden kalkıyor. Çok kötü be.

.

Piyasayı Düşürmek, Havuzlar ve Mind Hunter’ın Kedisi

Piyasayı düşüren insan olmak istemem. Ama bir konuda benden bütçe istendiğinde, yüksek fiyat istersem karşılığını misliyle alırlar diyerek düşük ücret öneriyorum. Bu boktan huyu değiştirmeliyim çünkü her halükarda karşılığı misliyle alınıyor. Bence insan mümkün olduğunca yüksek fiyat vermeli.

Açmazlarım:

Önerdiğim fiyat yüksek bulunursa ve karşı taraf pazarlık etmek isterse kendimi asla içinde olmak istemediğim bir durumda bulurum. Pazarlık etmek fıtratıma çok aykırı.

Direkt kabul ederlerse kendime söverim. (Pazarlık etmeye bile gerek görmedi)

İnsanın kendini içinde bulmaktan korktuğu durumlardan kaçışıyla ilgili bir şey var. Belanın etrafından dolanmak isterken en kısa yoldan çukura düşüyorsun. Aşamıyorum bunu.

Aliki’nin ısrarıyla aldığım kişisel gelişme kitabında (ısrarla psikoloji kitabı olduğunu söylemesine rağmen açık ve net bir şekilde kişisel gelişim kitabıydı) hayat acemilerinin özünde böyle değilken kendilerini bu hale getirdikleri, bu nedenle gerçekten hayat acemisi olduklarına benzer bir şey geçiyordu. Şimdi bunu nasıl düzelteceksin. Aynı kitapta çocukluğunuza sağ elle mektup yazın, sol elinizle cevap verin gibi bir egzersiz vardı. Kitap milyonlarca satmış. Okuyanların kaçı bunu yapmıştır cidden merak ettim.

Havuz

Conrad’ın, küçükken gözüme kocaman görünen havuzunu görmeye gittim. Hayal kırıklığıydı. İstediğim nostaljiyi yaşamak için eğilip aşağıdan bakmak istedim ama utandım. Filmlerde filan insanlar böyle şeyler yapmaya utanmıyor ve genelde bu vesileyle birileriyle tanışıyor. Gerçek hayattaki utangaçlıklarımız olabilir bu kadar sıkılmamızın sebebi.

Kedi

Mind Hunter’daki psikiyatristin apartman boşluğunda gezinen kedinin akıbetini merak edip forumlara baktım. Ben kedinin sıkılıp gittiğine inanmak istemiştim. Çeşitli forumlarda da bu yönde görüşler var. Ama David Fincher bunu yeni bir sosyopatın doğumu olarak açıklamış. Halbuki kediyi besleyen ablanın aklından böyle bir şey geçmemiştir. (Üzülmedi de kızdı çünkü sanki) Bu durumda kedi aynı anda hem ölü hem de diri olmalı. Üzülmeye değer mi diye düşündüm, bence gerek yok. Bununla birlikte Ed Camper için üzülüyorum.

Hemen herkesin “annesi öyle olmasa bu böyle olmazdı” demesi garibime gidiyor. Kadını tanımıyoruz ki. Bir röportajında annesinin ağzına kemerle vururken “Bağırma, komşular seni dövdüğümü zannedecek” diye bağırdığını anlatıyor. EK buradaki ironiyi acaba kaç yaşında anlayabildi. Çocuğunu dövdüğünün farkında olmayan ebeveynler var, bunların çocukları da genelde dayak yediklerini ya hiç anlamıyor ya da yıllar sonra idrak ediyor. Bence ne kadar berbat bir anne olduğunun farkında değilmiş kadıncağız. Fotoğrafına bakınca iyi bir insana benziyor aslında. Yine de Kemper hakkında konuşanlardan biri annesi için “Bazen hissedersiniz, çocuğunuzda bir problem olduğunu hissedersiniz” benzeri laflar ediyor. Bu bana çok acımasızca geldi.

Ed Kemper 2017’deki duruşmasında şöyle şeyler demiş

PRESIDING COMMISSIONER FRITZ: Büyükannenize ve büyükbabanıza yaptıklarınızdan ötürü üzgün müsünüz?

KEMPER: Evet.

FRITZ: Üzgün müsünüz?

KEMPER: Evet üzgünüm.

FRITZ: Pekala. O zaman… Onlara ne söylerdiniz? Ne söylemek isterdiniz?

KEMPER: Yani, ikisi de başlarına gelenin ne olduğunu bilmiyor. Kafalarından vuruldular ve hemen öldüler.

FRITZ: E yani bu… Rica ediyorum… Bu, durumu hafifletiyor mu? Yani ne diyorsunuz, öldürüleceklerini bilmiyorlardı? Bilmek istiyorum, büyükannenizi ve büyükbabanızı öldürdünüz.

KEMPER: Evet.

FRITZ: Bayım, size bakmakla yükümlü olan büyükannenizi ve büyükbabanızı öldürdünüz.

KEMPER: Evet.

FRITZ: Size hiçbir kötülük yapmamışlardı. Hiçbir gerekçe olmadan bunu yaptınız ve size basitçe onlara ne söylemek isterdiniz diye soruyorum. İkisini de öldürdünüz ve bana sadece başlarına gelenin ne olduğunu bilmiyorlardı mı diyorsunuz? Ee? Bu durumu hafifletiyor mu? Bu… Bu çok rahatsız edici.

KEMPER: Hayır… Diyorum ki, sizin söylediğinize dayanarak…

FRITZ: Onlara ne söylerdiniz?

KEMPER: Ne söyler… Bana onlara ne söylerdim diye soruyorsunuz.

FRITZ: Ve siz de diyorsunuz ki…

KEMPER: Her şeyden önce…

FRITZ: Sizi başınızdan vurdum, bu yüzden öleceğinizi bilmeden öldünüz.

KEMPER: Eğer birden bire geçmişten kopup buraya gelselerdi, ciddi bir kafa karışıklığı olurdu, bir kere zamanın neden geçtiğini anlamazlardı.

FRITZ: Pekala.

KEMPER: Çünkü başlarına ne geldiğini bile bilmiyorlardı.

FRITZ: Anlaşıldı, tamam.

İlginç.

Günün saçma sapan fikri

Taraftarlar her maç kaybettiğinde, küfür kıyamet yürüseydi:

“Nasılda koydular hop hop hop! Amımıza koydular zot zot zot!”

Komik olmaz mıydı? Bence olurdu.

‘Güzel filmmiş, keşke daha dikkatli izleseydim’

Biraz Japoncama katkısı olur diye izledim fakat ayılık etmişim, film gibi izlemek lazımmış. Dikkatli hem de zira kurgu delik deşik, ayrıca Japonlar çok hızlı konuşuyor (animeler daha yavaş konuşuyor halbuki) yani yetişemedim. Bildiğim birkaç sözcüğü seçebildiğimde sevindim.

Japoncasıyla BARA NO SÔRETSU. Hoş film. İzlemeden önce Otomatik Portakal‘ın bundan esinlendiğini okumuştum, yanlış okumuşum, o yüzden bu filmin OP’den esinlendiğini zannettim, halbuki bu iki yıl önce gösterime girmiş. Neyse onu anıştıran sahnede haddim olmayarak gıcık oldum bu yüzden. Şimdi geri dönüp OP’yi izleyip ona gıcık olmam lazım. William Tell+hızlı çekim meğer Toshio Matsumoto‘nun fikriymiş.

Bir yerde iki kadının birbirine konuşma balonlarıyla yükseldiği sahne var, o sahne çok hoş. Çok zekice. Neden böyle şeyler aklıma gelmez ki.

1.62,5

Boyumu 1.65 sanıyordum, meğer 1.62 buçukmuş. Sağlık kontrolünde baktılar. Kemik erimesi olabilir mi dedim, adam hunharca güldü. Benim yaşımda olmazmış. Yine de içime kurt düştü, evde kendi imkanlarımla ölçüp yine 1.65 çıktım. Demek ki benim ölçümlerimde bir şeyler yanlış. Üzüldüm. Kemik erimesinden evla yine de.

Cehennem Gibi Yollar

Böyle fena yollar varmış dünyada. Düşün ki turistsin, bir yerden bir yere gitmek ne kadar zor olabilir ki deyip biniyorsun otobüse. Sonra böyle saçma sapan tövbe estağfurullah yollara giriyor otobüs. Ne yapacan? İnip yürüyemezsin de. Hindistan’a filan gitmemek lazım. Üçüncü dünyanın en büyük sorunu yollar bence. Uzun süre Avrupa’da yaşayan birinin Türkiye’ye dönünce ilk fark edeceği şey de muhtemelen araçların yollarda zıplamasıdır. Zoji La diye bir otoyol varmış mesela. O şıkır şıkır rengarenk otobüslerin böyle cehennemi geçitlerde yol verme çabası. Birinde motorsikletli araçtan çekmiş eleman, ayı gibi tırlar virajı alırken yol vermek için uçurumun kenarından kenarından sürüyor, bakarken çarpıntım tuttu.

Teleferik

Taşkışla’dan teleferiğe bindim bugün. Fena tırstım. Teleferik kazası duymadım da hiç, çok düşük bir ihtimal, ama zaman içinde yükseklik korkum artmış demek ki. İnene kadar ciddi tırstım. 13 14 yaşlarında Aliki’yle Maçka’dan elimizde biralarla binip sonra geri dönmüştük. Mal kız inince bana yanlış yaptığımızı, teleferiğin bir ulaşım aracı olduğunu söylemişti. “Taşkışla’dan binip buraya gelmemiz gerekiyordu”. Bazı insanlar her yaşta sıkıcı.

Animeler ve İnsanlar

Dördüncü Anime’mde yine aşık oldum sevgili blog. Aslında bu dördüncüye başlama nedenim, malum karakterin kendisiydi. Kakegurui’deki Midari Ikishima cosplaylerine bakarken, kanlı canlı bir insanın sahiden de karaktere benzediğini gördüm:

Bu zatın videoları arasında dolanırken rastladım ona: Juuzou Suzuya. YouTuber kişisi sonuç olarak pek benzememişti kendisine, ama karakteri canlandırırken büründüğü tavırlar merakımı celbettiği için orijinal halini merak edip seksi sahnelerini izledim.

Rüya gibiydi. Neyi neden yaptığını anlamamak eğlenceliydi. İlk sezonun son bölümlerinde çıktı karşıma ve yine edimlerini anlamlandıramadım. İkinci sezonnda perde aralandı. Sonrası spoiler.

Sesi ve konuşma biçimi başlangıçta itici gelmişti, şimdi sesinin dünyanın en tatlı sesi olduğunu düşünüyor, seslendiricisinin tipine bakmamak için kendimi zor tutuyorum. (L’nin seslendiricisi üzmüştü çünkü)

Bu vesileyle şunu düşündüm. L’den sonra bir daha aşık olamayacağımı, Death Note’dan sonra hiçbir animeyi aynı keyifle izleyemeyeceğimi, bu yüzden hayat boyu Death Note’u tekrar tekrar izlemeye mahkum olduğumu düşünüyordum. Öyle olmadı. Daha önce hiç olmadığı gibi. Aşık olunan herkes eninde sonunda “ev tişörtü”ne dönüşüyor.

Fakat Juuzo tişört olmayacak. O çok güçlü bir karakter. Çok acı çekmiş, çok kan akıtmış, kendini söküp söküp dikmiş, savaşırken kurbanlarına dayanması için yalvarmış, kan dökerken gülümsemiş, vur Juuzo vur, sen vururken de öldürürken de güzelsin.

Animelerde insanın asla taklit edemeyeceği bir zarafet var. Çok anime izleyen biri bu yüzden inanılmaz rahatsız edici olabilir.

Ayrıca bu animeyi izlerken, Uzakdoğu’daki tuhaf şeyler üzerine bir daha düşündüm.

Uzakdoğu tarzı kafa açma sanatı

Burada, Yeşilçam sinemasında ve WattPad hikayelerinde karşımıza çıkan bir rezilliğin çok iyi yapılmış versiyonunu görüyoruz. Bu beni, bir şey gerçekten iyi yapılırsa ne olduğu ikinci plana düşer teorisine biraz daha yaklaştırdı. Kafa açma olayında, gizeme yer yok. Karakterlerin neyi neden yaptığı eninde sonunda açıklanıyor. Ama bu açıklama o kadar seyirciye hissettirmeden yapılıyor ki, rahatsız etmiyor.

Telefonda süper konuşan insanlar

Nereden baksan en az 28 yıldır kullanıyorum bunu. Hala alışamadım. Özellikle tanımadığım birini söyleşi yapma niyetiyle aradığımda IQ’um tek haneye düşüyor.

“Ben diyorum ki bu iş böyle. Yani olmayabilir de. Ama ben isterim ki öyle olup olmadığını konuşalım. Bence konuşalım. Tabii istemiyorsanız konuşmayız. Çok özür dilerim rahatsız ettim böyle öğle vakti…”

Telefonda düzgün konuşma eğitimleri verilebilir. Zoom üzerinden filan. Şimdi olmayacaksa ne zaman?

Günün ilginç bilgisi ve anısı

Kabin ekipleri kendi aralarında bir yolcunun çekici olduğunu birbirlerine anlatmak için “ba baii, see you, have a bilmem ne” yerine “cheerio” diyormuş. Bana kimse demedi böyle. Ama bir keresinde, Roma’da bir Duty Free görevlisi arkamdan “Have a nice day!” demişti. “Oh you nasty!” dediğini sanarak adama “nööööy??” diye höykürmüştüm.

Günün esprisi

Aliki ayağını kırdı yatıyor. Canı sıkılıyormuş. Ona sordum: